Dit boek uit (1819/1821) vormt een hoogtepunt in de geschiedenis van de Duitse romantische literatuur en de Europese humoristische roman. In deze dubbelroman maakt E.T.A. Hoffmann de balans van zijn leven en literaire werk op. Hoffman combineerde een gewaagde, modern aandoende vertelstructuur met een amusante, gevarieerde handeling.
Ernst Theodor Amadeus Hoffmann (1776–1822) was een Duits auteur, componist, dirigent, jurist en tekenaar. Zijn laatste voornaam luidde eigenlijk Wilhelm, maar uit bewondering voor Mozart veranderde hij deze in Amadeus. Hij was de jongste zoon van advocaat Christoph Ludwig Hoffmann (1736-1797) en diens nicht Lovisa Albertina Doerffer (1748-1796). Van beroep was Hoffmann jurist, maar daarnaast was hij een hartstochtelijk muziekliefhebber, succesvol muziekrecensent en componist. In 1822 overleed hij door nerveuze uitputting en overmatig drankgebruik. In Bamberg is sinds 1930 het museum E.T.A. Hoffmann-Haus aan hem gewijd.
Als schrijver bleek Hoffmann meeslepend, origineel en geniaal te zijn, zoals blijkt uit zijn in 1809 geschreven Ritter Gluck, over de bekende componist; Die Elixiere des Teufels uit 1816, over fatalisme en onmacht. Daarna komen de Nachtstücke, de Phantasiestücke en Die Serapionsbrüder uit, allemaal geschreven tussen 1817 en 1821.
Hoffmanns oeuvre beïnvloedde schrijvers als Dostojevski, Dickens, Poe, Baudelaire en Emily Brontë. Ook inspireerde hij de componisten Robert Schumann (Kreisleriana), Offenbach (Les contes d’Hoffmann), Wagner, Delibes (Coppélia) en Tsjaikovski (De Notenkraker).
De roman “Leven en opvattingen van Kater Murr” bestaat uit twee biografieën die op het eerste gezicht volledig los van elkaar lijken te staan: die van de kat Murr en die van de dirigent Kreisler. De volledige titel luidt: “De wijze bespiegelingen van de kat Murr afgewisseld met een fragmentarische biografie van de koorleider Johannes Kreisler, willekeurig gepresenteerd op uitgescheurde pagina’s. De roman presenteert zich als de autobiografie van een dichterkat die leerde schrijven. De uitgever (Hoffmann) beweert dat deze autobiografie, die door de auteur Murr is geleverd gemengd met andere vellen, is gedrukt zoals deze is en daarom pagina’s bevat die zijn gescheurd uit de biografie van Murrs meester, Johannes Kreisler. Deze roman bevat dus nog een boek in de vorm van onvolledige fragmenten.
De naam Murr was de echte naam van Hoffmanns kat, geïnspireerd op het geluid van spinnen. Hoffmann maakt het werk niet af wanneer zijn huisdier daadwerkelijk sterft. De koorleider Johannes Kreisler, een gekwelde en extravagante muzikant, verscheen in de Kreisleriana (1810) van dezelfde auteur. Critici beschouwen dit personage vaak als een zelfportret. „Lebens-Ansichten des Katers Murr nebst fragmentarischer Biographie des Kapellmeisters Johannes Kreisler in zufälligen Makulaturblättern“ werd vertaald door Francien Markx.
E.T.A. Hoffmann Leven en opvattingen van Kater Murr 524 bladz. LJ Veen Klassiek ISBN 9789020417814